Để dễ hiểu nhất về cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công theo chính sách mới áp dụng từ 01/01/2026. Trong bài viết dưới đây, Kế toán Việt Anh sẽ hướng dẫn chi tiết về mức giảm trừ gia cảnh mới, quy định khấu trừ, biểu thuế luỹ tiền và cách xác định thu nhập tính thuế.
1. Trường hợp nào khấu trừ 10% mà không được giảm trừ gia cảnh?
Theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định, những trường hợp sau sẽ bị khấu trừ 10% thuế TNCN trực tiếp trên thu nhập, không được giảm trừ gia cảnh:
- Người lao động không ký hợp đồng lao động (phổ biến ở hợp đồng thử việc, CTV…).
- Người lao động ký hợp đồng dưới 3 tháng và mức chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên.
Trong 2 trường hợp này, tổ chức trả thu nhập sẽ khấu trừ 10% trước khi trả tiền cho người lao động không được tính giảm trừ bản thân, không tính người phụ thuộc.
Nếu cá nhân chỉ có duy nhất khoản thu nhập này và ước tính cả năm sau khi giảm trừ gia cảnh không đến mức phải nộp thuế. Thì người lao động được làm cam kết theo mẫu, gửi đơn vị trả thu nhập sẽ không bị khấu trừ 10%.
2. Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng từ năm 2026
Biểu thuế TNCN đối với tiền lương, tiền công vẫn áp dụng theo Phụ lục 01/PL-TNCN – Thông tư 111/2013/TT-BTC, gồm 7 bậc thuế từ 5% đến 35%.
3. Mức đóng bảo hiểm bắt buộc từ năm 2026
Theo quy định mới của BHXH – BHYT – BHTN người lao động cần nắm được các mức đóng sau:
- Theo luật bảo hiểm xã hội 2024: Người lao động đóng 8% (tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu).
- Theo nghị định 188/2025/NĐ-CP mức đóng BHYT: Người lao động đóng 1,5% (tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu).
- Theo luật làm việc 2025 BHTN: Người lao động đóng 1% (tối đa bằng 20 lần lương tối thiểu vùng).
4. Mức giảm trừ gia cảnh mới từ 01/01/2026
Căn cứ theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh từ năm 2026 như sau:
- Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
- Giảm trừ người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng/người
Đây là thay đổi quan trọng, giúp giảm số thuế phải nộp cho người lao động.
Công thức tính thu nhập tính thuế TNCN
Thu nhập tính thuế (Nghị định 65/2013/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP)
Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế - Các khoản đóng góp vào Quỹ từ thiện, Quỹ nhân đạo, Quỹ khuyến học - Giảm trừ gia cảnh - Đóng bảo hiểm
5. Thu nhập tính thuế được giảm trừ các khoản từ thiện nào?
Theo khoản 3 Điều 9 Thông tư 111 (đã sửa đổi bởi Thông tư 92/2015), giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học nào:
- Đóng góp vào cơ sở chăm sóc trẻ em, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa.
- Đóng góp vào Quỹ từ thiện – Quỹ nhân đạo – Quỹ khuyến học được thành lập theo Nghị định 30/2012/NĐ-CP (nay là Nghị định 93/2019/NĐ-CP).
Lưu ý:
- Chỉ được trừ trong năm phát sinh.
- Không được chuyển số chưa trừ sang năm sau.
- Mức giảm trừ không vượt quá thu nhập tính thuế trong năm.
6. Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế TNCN
Theo Điều 32 Luật Thuế TNCN 2007:
- Đối với tiền lương, tiền công: thời điểm tổ chức/cá nhân trả thu nhập cho người lao động.
- Đối với cá nhân không cư trú: thời điểm nhận thu nhập hoặc ghi nhận hóa đơn tùy trường hợp.
Từ 01/01/2026, chính sách thuế TNCN có nhiều thay đổi lớn, đặc biệt là mức giảm trừ gia cảnh. Việc nắm rõ cách tính sẽ giúp người lao động và đơn vị chi trả thu nhập kê khai đúng tránh sai sót.
Liên hệ Kế toán Việt Anh để được tư vấn:
Địa chỉ: 179 Hồ Lộc Vượng, phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình
Hotline: 0944.692.442
Email: ketoanvietanhnd.vn@gmail.com
Website: https://ketoanvietanh.com/
Fanpage: Kế toán Việt Anh
