Từ ngày 1/1/2026, toàn bộ hộ kinh doanh trên cả nước sẽ chuyển sang cơ chế thuế kê khai theo quy định mới của cơ quan thuế. Do đó, việc hiểu rõ hộ kinh doanh được chia thành những nhóm nào, mức thuế phải đóng ra sao và yêu cầu hóa đơn, sổ sách theo từng nhóm là điều vô cùng quan trọng. Trong bài viết dưới đây, Kế toán Việt Anh sẽ giải thích chi tiết để chủ hộ kinh doanh nắm rõ và chuẩn bị đầy đủ, tránh sai sót khi áp dụng quy định mới.
1. Nhóm 1 hộ kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm
Nhóm 1 là nhóm hộ kinh doanh có doanh thu thấp nhất và được hưởng chính sách thuế ưu tiên. Hộ kinh doanh thuộc nhóm này sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Mặc dù được miễn thuế, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kê khai định kỳ để cơ quan thuế xác định đúng doanh thu thực tế.
Hộ kinh doanh trong nhóm 1 không cần thực hiện chế độ kế toán phức tạp. Tuy nhiên, vẫn nên ghi chép doanh thu cơ bản để thuận tiện khi kê khai hoặc khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình.
2. Nhóm 2 hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm
Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các hộ kinh doanh hiện nay. Nhóm này áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu, tương tự như cách tính thuế khoán trước đây nhưng theo cơ chế kê khai thay vì cơ quan thuế ấn định như trước.
Thuế suất áp dụng theo ngành nghề được quy định rõ ràng theo từng lĩnh vực:
-
Mức 1% áp dụng đối với hoạt động phân phối và cung cấp hàng hóa.
-
Mức 5% áp dụng cho dịch vụ và xây dựng nhưng không bao thầu vật liệu.
-
Mức 3% áp dụng cho hoạt động sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa hoặc xây dựng có bao thầu vật liệu.
-
Mức 2% áp dụng đối với các hoạt động kinh doanh khác không thuộc các nhóm trên.
Hộ kinh doanh nhóm 2 không cần tuân thủ chế độ kế toán đầy đủ như doanh nghiệp, nhưng phải ghi chép sổ sách đơn giản theo biểu mẫu của Bộ Tài chính. Nghĩa vụ kê khai thuế thực hiện bốn lần một năm theo quý. Điều này giúp hộ kinh doanh theo dõi doanh thu thường xuyên, minh bạch và tránh tình trạng kê khai sai.
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thuộc lĩnh vực bán lẻ hoặc cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng, bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế. Những hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không bắt buộc dùng máy tính tiền nhưng vẫn khuyến khích. Do vậy, nên ghi chép doanh thu đầy đủ để đảm bảo minh bạch.
Trong trường hợp hộ kinh doanh đạt doanh thu trên 3 tỷ đồng trong hai năm liên tiếp, từ năm thứ ba sẽ được chuyển lên nhóm 3 và phải áp dụng chế độ quản lý chặt chẽ hơn.
3. Nhóm 3 hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm
Nhóm 3 là nhóm hộ kinh doanh có quy mô lớn, hoạt động gần tương đương với doanh nghiệp nhỏ. Doanh thu cao dẫn đến yêu cầu quản lý thuế và sổ sách chặt chẽ hơn. Nhóm này bắt buộc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT. Số thuế GTGT phải nộp được tính bằng thuế đầu ra trừ đi thuế đầu vào được khấu trừ.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh nhóm 3 phải kê khai theo công thức tính dựa trên lợi nhuận, tức là doanh thu trừ đi chi phí hợp lý và hợp lệ. Thuế suất áp dụng là 17% trên tổng lợi nhuận. Điều này yêu cầu hộ kinh doanh phải có sổ sách kế toán đầy đủ và hóa đơn chứng từ cho cả đầu vào lẫn đầu ra.
Về kỳ kê khai, hộ kinh doanh có doanh thu từ 50 tỷ đồng/năm trở lên phải kê khai thuế theo tháng. Nếu doanh thu dưới mức này sẽ được kê khai theo quý. Quy định này nhằm đảm bảo việc quản lý thuế hiệu quả và phản ánh trung thực hoạt động kinh doanh của nhóm hộ quy mô lớn.
4. Hộ kinh doanh nên chuẩn bị gì để áp dụng thuế kê khai từ 2026
Việc xác định đúng nhóm là bước đầu tiên. Sau đó, hộ kinh doanh cần chuẩn bị sổ sách, hóa đơn và quy trình kê khai phù hợp với nhóm của mình. Đặc biệt, các hộ kinh doanh đang nằm trong nhóm 2 hoặc nhóm 3 nên chuẩn bị càng sớm càng tốt để tránh sai sót khi chuyển đổi.
Từ 1/1/2026, việc kê khai sẽ bắt buộc trên toàn quốc nên các hộ kinh doanh không thể tiếp tục theo mô hình thuế khoán như trước đây. Việc chuẩn bị đầy đủ từ bây giờ sẽ giúp giảm rủi ro bị phạt, hạn chế sai lệch doanh thu và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.
5. Kế toán Việt Anh hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai và chuẩn bị sổ sách đúng quy định
Kế toán Việt Anh cung cấp các dịch vụ hỗ trợ trọn gói cho hộ kinh doanh, bao gồm tư vấn phân nhóm theo doanh thu, hướng dẫn lập sổ sách, kê khai thuế định kỳ, triển khai hóa đơn điện tử và đối chiếu nghĩa vụ thuế. Đối với hộ kinh doanh mới, chúng tôi hỗ trợ thủ tục đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế nhanh chóng, đúng chuẩn, giúp chủ hộ an tâm hoạt động.
Nếu bạn đang băn khoăn về cách tính thuế, nhóm hộ kinh doanh của mình hoặc cần chuẩn bị gì cho năm 2026. Liên hệ Kế toán Việt Anh để được giải thích và hướng dẫn chi tiết.
